Fossiele schelpen

Tijdens een modderexpeditie op de zandbank van Lillo, vond Michel Van Megroot enkele opvallende fossiele schelpen. Ook tijdens latere wandelingen langs de Scheldeboord vonden we her en der fossiele schelpen. Een reden om ons te verdiepen in deze materie.

Waar komen deze schelpen vandaan?

De rivier doorsnijdt hier lagen uit het Pleistoceen en bereikt het bovenste Plioceen, te weten de formatie van van Lillo. Deze formatie ligt in onze streken redelijk dicht onder het oppervlak.

Tijdens het Plioceen lagen onze streken tientallen meters onder het zee-oppervlak.

de geologische opbouw van de provincie Antwerpen

Locaal wordt dit Plioceen ook Scaldisiaan genoemd, een verwijzing naar de Schelde.

In de diepe geulen wordt het sediment weggeërodeerd; de ebstroom brengt het in dit sediment aanwezige schelpmateriaal in de stroomgeul van de Schelde, waarna het opkomend tij een deel ervan op de oevers afzet.

Oud of nieuw?

Veel van de fossiele schelpen zijn op het eerste gezicht nauwelijks van recente te onderscheiden, maar als je even goed kijkt dan is het onderscheid tussen recent en fossiel is vrij gemakkelijk te maken.

Schelpen bestaan voor een groot gedeelte uit enigszins doorschijnend aragoniet,dat tijdens het fossilisatieproces wordt omgezet in calciet, dat geenl icht doorlaat. Dus wanneer je een gevonden schelp tegen het licht houdt, is de conclusie snel getrokken.

Een uitzondering op deze regel vormen de kleppen van diverse pecten-soorten en oesterachtigen. Hier dien je de bestaande literatuur te raadplegen en voorlopig af te gaan op je intuïtie.

De kleur van de schelpen zal je daarbij niet veel wijzer maken: die is bepaald door het sediment waarin de schelpen zich bevonden. Pikzwarte (van oorsprong witte!) exemplaren zijn niet per definitie fossiel; ze zijn wellicht slechts enkele honderden jaren in klei bewaard gebleven. Wat wél enigszins als aanduiding kan dienen, is de totale afwezigheid van het oorspronkelijk kleurpatroon.

Onze vondsten

Totnutoe vonden we fossiele exemplaren van

Scaphella lambertii
Turritella sp.