Een beetje wind

De getijdetafels zijn enkel maar een berekende voorspelling van de verwachte tijhoogte en tijdstippen van LW en HW.

Van alle franjes ontdaan, kan het getij in het Zeescheldebekken kortweg omschreven worden als zijnde de som van volgende componenten:

  • vanuit de Noord-Atlantische Oceaan komt een quasi astronomisch getij de Noordzee binnen, zowel ten zuiden via het Nauw van Calais als ten noorden omheen Schotland;
  • bij diepe lagedruk-kernen, met dicht bij elkaar gelegen isobaren aan westzijde, en gewoonlijk van zuidwest naar noordoost gaande over de Noordzee, oefenen meteorologische omstandigheden op dit quasi astronomisch getij grote invloed uit, welke bij langdurige (dagen) en hevige (8 à 12 Bft) windvelden uit west tot vnl. noordwest over de Noordzee, langs de Belgische Kust aanleiding geven tot flink verhoogde waterstanden vnl. hoogwaterstand, zodat zich via de Westerschelde in het Zeescheldebekken stormvloeden kunnen ontwikkelen. Met een juiste knipoog naar de oorzaak wordt -algemeen- van opwaaiing gesproken;
  • vanuit continentaal Europa kunnen langdurige (dagen) en hevige (5 à 7 Bft) oostenwinden vanuit Duitsland over België en Nederland gaan, welke de normaal (astronomisch voorspelde) waterstanden in Westerschelde en Zeescheldebekken flink kunnen verlagen, zowel hoog- als laagwater. Dit kan zich vooral voordoen bij winterse vorstperiodes als in zomerse warmtedagen. Met een juiste knipoog naar de oorzaak wordt -algemeen- van afwaaiing gesproken.
  • bij langdurige (dagen) en hevige (bvb. 10 en meer l/m2.d) neerslag in Noord-Frankrijk en België, neemt de waterafvoer uit de opwaarts gelegen hydrografische bekkens (Bovenschelde, Leie, Denderbekken, Boven-Dijle-bekken, Demerbekken, Netebekken enz.) dermate toe dat uiteindelijk zeer grote bovendebieten naar het Zeescheldebekken worden afgevoerd, die het getij in de opwaartse gebieden van het tijbekken enerzijds doen verhogen (zo hoog- als eerder en meer laagwater) en anderzijds beperken (tijverschil doen verkleinen of getij naar afwaarts afremmen). Buiten de vernoemde hevige neerslag kan dit ook gebeuren bij plotse dooi na een sneeuwperiode. De bovendebieten geven aanleiding tot een was-regime.

19950925-springtij-galgeschoorEen belangrijke maar totaal onvoorspelbare factor is de wind. Bij storm op de Noordzee wordt er meer water in de Scheldemonding gestuwd, en het water komt dan wat hoger. Soms genoeg zodat je laarzen vol water lopen.

zwemkonijn-galgeschoor-25sep1995Soms is dat écht meer dan hoog genoeg en moet je voor je leven zwemmen – zou dat nu dat befaamde waterkonijn zijn?

De opstuwing kan serieuze proporties aannemen. Vergelijk onderstaande foto’s maar even; beiden zijn genomen aan de Beerweg.

De eerste foto bij normale omstandigheden, de tweede bij hoogwater doodtij en een beetje wind. Door de stevige Noordwesterwind van 6 tot 7 Beaufort werd het water een paar meter hoger opgezwiept met als gevolg dat gans het schor overspoeld werd met ruim 2 meter water.

beerweg-gs-normaal 1993okt-storm-beerweg-galgeschoor

Verschillen ten gevolg van meteorologische omstandigheden zijn slechts op korte termijn te voorspellen.
Aanlandige wind veroorzaakt over het algemeen een hogere waterstand en tevens een vervroeging van het tijdstip van hoog- en laagwater. Aflandige wind veroorzaakt het tegenovergestelde effect.
Ook de luchtdruk is van invloed op de waterstand. Hoe hoger de luchtdruk, hoe lager de waterstand en andersom. De getijkromme geldt voor een redelijk groot gebied en niet alleen voor de positie van de peilschaal zelf.

De invloed van meteorologische omstandigheden op het stroombeeld is moeilijk met behulp van enkele parameters te bepalen, omdat ook weersomstandigheden op grote afstand (b.v. voor de Noorse kust) invloed kunnen uitoefenen op het stroombeeld nabij onze kust.
De belangrijkste meteorologische omstandigheden, die aanleiding geven tot verandering van de in de atlas gegeven stroombeelden zijn windvelden en in mindere mate luchtdrukverschillen boven de Noordzee.
De invloed van deze omstandigheden op de getijstroom is merkbaar als een toeneming in duur en sterkte in de ene richting en een vermindering in duur en sterkte in de tegengestelde richting. Nadat de oorzaken van de genoemde stromingen zijn verdwenen, duurt het nog enige tijd voordat de normale situatie is teruggekeerd.

Van de meer plaatselijke weersinvloeden op open water kan in het algemeen worden gezegd, dat de wind de stroomsnelheid vergroot of verkleint afhankelijk van de richting van de wind en die van de stroom.
Een vuistregel ter bepaling van de windinvloed op open zee is dat de wind een stroom van 2% van de windsnelheid veroorzaakt, ongeveer 10° geruimd ten opzichte van de richting waarin de wind waait.

14 november 1993

Deze springtij staat op de 3e plaats in de top 5 van de hoogste waterstanden sinds 1900.

>> verslag KNMI
>> Tienjarig overzicht tijwaarnemingen Zeescheldebekken 1991-2000

Op 16 december woei er een stevige noordwester boven de Noordzee.

Voor Bath waren de getijvoorspellingen (uitgedrukt in meter NAP):

  • HW 03:29 288
  • LW 09:58 -214
  • HW 15:46 301
  • LW 22:16 -206

Het astronomisch getij op 16 december, 15:30 uur is 298 cm NAP; de werkelijke waterstand op 16 december, 15:30 uur is 396 cm NAP. Dus ruim 1 meter hoger dan verwacht !!!

Onderstaande grafiek toont je het voorspelde getij en het werkelijke getij (dikke lijn).

stormtij 17 dec 2005

 

5 en 6 december 2013

Door een combinatie van een noordwesterstorm op de Noordzee en springtij, wordt op vrijdagochtend een sterk verhoogd waterpeil van de Schelde verwacht.

Verwacht wordt dat donderdag een noordwesterstorm met windkracht tot 9 beaufort over de Noordzee zal woeden. Het water zal hierdoor in de richting van onze kust en via de Westerschelde en de Zeeschelde verder landinwaarts worden gestuwd. In combinatie met springtij kan het hoogwater in Antwerpen vrijdagochtend sterk verhoogd zijn; in die mate zelfs dat de Antwerpse Scheldekaaien mogelijk onder water zullen komen. Het te verwachten peil situeert zich in Antwerpen rond 5u00 tussen 6,90 en 7,10 m TAW. Ook stroomopwaarts worden op de Zeeschelde en haar getijdegevoelige zijrivieren vervolgens verhoogde hoogwaterstanden verwacht. Het hoogwater bereikt Gent omstreeks 9u00.

HW 6 december 2013 ochtend

HW 6 dec 2013 ochtend

 

HW 6 december 2013 avond

HW 6 dec 2013 avond